Zwervend langs de televisiekanalen gebeurt het nogal eens dat je stuit op nepwaarzegsters; gewoonlijk zijn het gezette oudere dames, beladen met ringen en oorbellen, soms in vreemde mantels, die de toekomst peilen door te sjoemelen met een vettig stok tarotkaarten. De mensen bellen en stellen hoopvol hun vragen, ze willen weten hoe het examen van hun zoon zal gaan en het huwelijk van een vriendin, en altijd geven zij geruststellende antwoorden, die Sibillen (bij gebrek aan een beter woord dan...)
Totaal anders stellen we ons de echte Sibillen voor, half-goddelijke wezens en sprookjesachtige en bezeten maagden, door wie de mystieke stem van het Lot zich liet horen. Hun woorden waren dubbelzinnig, en dikwijls werd de waarheid te laat duidelijk, wanneer de gebeurtenissen al als dakpannen tegen het hoofd waren geknald van diegene die had geluisterd zonder te begrijpen.
Als wij Romeinen de mooiste Sibillen allertijden willen zien, laten we de belachelijke televisiewaarzegsters achter en gaan we naar de Santa Maria della Pace, bewonderen we haastig de barokke gevel die ontworpen werd door Pietro da Cortona - tientallen jaren zwart als kolen en nu wit als merengue -, bezoeken we de magnifieke kloostergang van Bramante, en geven we ons vervolgens over aan het door Rafaël geschilderde fresco. Het bevindt zich rechts boven, als je net de kerk betreden hebt, en het is pas gerestaureerd: eerst waren de Sibillen dreigende schaduwen, bruin geworden geesten, en nu schitteren ze eindelijk weer in hun originele kleuren. Het zijn er vier: de Sibille van Cumae, van Perzië, van Frygië en van Tibur, dichtbij en in afzondering, en ze hebben een perfecte en vluchtige gratie van meiden die weten hoe het leven is omdat ze het bekijken vanuit de hoogte, van ver, zonder het leven zelf te kunnen beroeren. Ieder van ons heeft ooit een vriendin gehad, een melancholisch wezen dat aan niets meedeed en alles wist, een vriendin die voor iedereen ondoorgrondelijke gedichten schreef. De vier Sibillen schreven hun woorden op rollen papier op en op hun schouders zitten wezens die hen dicteren: kleine engeltjes, onschuldige zielen, pesterige kinderen die de waarheid aan de meiden fluisteren en glimlachen om onze waardeloze toekomst. Wij staan daar beneden, in die frisse kerk, om onze vragen te stellen - en zij zitten daarboven, om te spreken - of niet. Maar hun schoonheid is zodanig, dat die voor vandaag als antwoord voldoet.
Marco Lodoli 2005.
Gevonden in 2013.
'Isole. Guida vagabonda di Roma' werd geschreven door Marco Lodoli (2005). De isole, eilandjes, zijn verborgen plekjes in de Eeuwige Stad. Geregeld vertaal ik een isola uit het Italiaans, opdat ook Nederlandse vagebonden er in Rome naar kunnen zoeken. Vul rechtsonder bij 'follow by e-mail' je e-mailadres in of volg @isoleromane op twitter en blijf op de hoogte van het nieuwste 'eiland'. Hoe het ooit begon? http://isoleromane.blogspot.nl/2013/01/isole-guida-vagabonda-di-roma.html
maandag 17 november 2014
donderdag 13 november 2014
52. Popart (p. 57-58)
De popart probeerde producten van massaconsumptie te isoleren door ze uit hun dagelijkse context te halen - de stellingen uit de supermarkt, stripboeken, reclameborden - en ze als nieuwe iconen of als bizarre totems aan de verbaasde blikken van de mensen te presenteren. Het Campbell-soepblikje van Andy Warhol of de vignetten van Liechtenstein zijn het symbool geworden van een kunst die zich niet wilde ophijsen naar het verhevene, die zich noch wilde storten in de duisternis, maar die tevreden was om op het geëmailleerde oppervlak van een wereld te bewegen, die bestaat uit goederen en onbewustheden. Ook Rome had zijn seizoen van pop artists, Schifano, Tano Festa, Angeli, die een poging deden om dit idee, dat uit de Verenigde Staten kwam, aan onze realiteit aan te passen. Er kwamen werken uit voort die veel of weinig in de smaak vielen (bij mij bijvoorbeeld weinig), maar die nu een vaste plek hebben gekregen in musea en encyclopedieën.
Niettemin stond het grootste en meest onbedoelde monument van de Italiaanse popart aan de Raccordo Anulare, en elke keer als ik het zag gaf het me een goed humeur. Veel Romeinen herinneren zich ongetwijfeld de gigantische fles vruchtensap, misschien gemaakt van perziken of van abrikozen, de fles die zich op een onwaarschijnlijke manier oprichtte langs de snelweg. Ik meen dat het daar was neergezet om reclame te maken voor een bekend merk, en toch was het ook een obelisk van een nieuwe maatschappij, de onze, die buiten alle proporties voortdendert en consumeert. En het was ook een aardig spelletje, dat de kinderen ontzettend leuk vonden: "Wat is het?" vroegen ze ongelovig en daarbij lieten ze hun fantasie de vrije loop: de ene keer was het het tussendoortje van Polyfemos geweest, een andere keer was het de mama van alle flesjes vruchtensap en ondertussen reed de auto verder en werd de grote fles een legende.
Meedogenloos veranderen de tijden en veranderen de producten en nu staat op de plek van die vrolijk gekleurde megafles een enorm parallellepipedum, een grote kopie van dozen waarin een rietje is gestoken om mierzoet spul uit te drinken.. Klopt, het is ook een maf ding, maar het verbaast ons niet meer, de kinderen kijken ernaar en zeggen niets, de auto's rijden eraan voorbij en niemand glimlacht meer. Kortom: geef ons de grote fles terug, we willen weer echte popart.
Marco Lodoli 2005.
Gevonden in 2013.
Niettemin stond het grootste en meest onbedoelde monument van de Italiaanse popart aan de Raccordo Anulare, en elke keer als ik het zag gaf het me een goed humeur. Veel Romeinen herinneren zich ongetwijfeld de gigantische fles vruchtensap, misschien gemaakt van perziken of van abrikozen, de fles die zich op een onwaarschijnlijke manier oprichtte langs de snelweg. Ik meen dat het daar was neergezet om reclame te maken voor een bekend merk, en toch was het ook een obelisk van een nieuwe maatschappij, de onze, die buiten alle proporties voortdendert en consumeert. En het was ook een aardig spelletje, dat de kinderen ontzettend leuk vonden: "Wat is het?" vroegen ze ongelovig en daarbij lieten ze hun fantasie de vrije loop: de ene keer was het het tussendoortje van Polyfemos geweest, een andere keer was het de mama van alle flesjes vruchtensap en ondertussen reed de auto verder en werd de grote fles een legende.
Meedogenloos veranderen de tijden en veranderen de producten en nu staat op de plek van die vrolijk gekleurde megafles een enorm parallellepipedum, een grote kopie van dozen waarin een rietje is gestoken om mierzoet spul uit te drinken.. Klopt, het is ook een maf ding, maar het verbaast ons niet meer, de kinderen kijken ernaar en zeggen niets, de auto's rijden eraan voorbij en niemand glimlacht meer. Kortom: geef ons de grote fles terug, we willen weer echte popart.
Marco Lodoli 2005.
Gevonden in 2013.
zaterdag 3 augustus 2013
51. Bioparco (p. 56-57)
Ooit heette het de Zoo van Rome: nu heet het Bioparco,
Dierenpark. Behalve de naam is er meer veranderd, de huisvesting van de bruine
beren bijvoorbeeld, die nu in een ruimere en prettigere omgeving leven, met
veel kleine watervallen en groene velden; of het leven van sommige rare vogels,
zoals de pauwen die als heren door het park wandelen en zich er soms zelfs
buiten wagen, richting de grasvelden van de Villa Borghese. Maar er is nog
steeds veel leed in die nauwe en wrede kooien, het doet me pijn in het hart de
gorilla’s en de panters te zien, gevangen achter de tralies, duizenden
kilometers ver van de open vlaktes van Afrika.
Om niet hun matte en gelaten blikken te hoeven kruisen, om
niet de verantwoordelijkheid te voelen voor hun afschuwelijke leed en wanhopig
gekrijs, sla ik lafhartig rechtsaf en haast ik me naar het reptielenhuis, een
rond en stil gebouw, net een bunker. Daar binnen bewaart men ons meest verre
verleden, daar wonen onze geschubde en sissende voorvaderen, de vroegere
heersers over de wereld. Ze zitten opgesloten en roerloos in geraffineerde
vitrinekasten achter glas, en soms denk je echt riemen van slangenhuiden en
rare handtassen van pythonleer te zien, gelegd in een habitat bedacht door een
of andere fantasierijke etaleur in de Via Condotti. Het zand is er met zorg
uitgestrooid, er zijn uitgedroogde takken en minuscule ronde vijvertjes en in
een hoek zitten die primitieve, opgerolde, monsterlijke levensvormen die namen
hebben die je alleen tegenkomt in sprookjes: de skink van Algerije, de
baardagame, het gilamonster, de vuurbuikpad, de matamata en de tomaatkikker. En
dan, onverwacht, beweegt er iets, een hoofdje schiet heen en weer, twee
kronkels verslappen wat, een staart is opgewonden en er loopt een rilling over
onze rug tot ver in de nek, en niet alleen uit afgrijzen. Plotseling vangen we
in die zwarte kraaloogjes een koude blik die in het donker nog intenser lijkt
te schitteren, en hoezeer het ons ook absurd lijkt, we voelen dat die angstaanjagende
grappen van de natuur deel van ons zijn, lijdend zonder te begrijpen waarom:
dat deel blijft aan de andere kant van het kristal en lijkt ons aan te kijken
en te benijden: jij, die kan weggaan, lopen, liefhebben, vergeet me niet, ik
die hier achterblijf, begraven in deze huidschilfers, onder in de funderingen
van het leven.
~Marco Lodoli 2005.
donderdag 1 augustus 2013
50. San Giovanni dei Fiorentini (p. 55-56)
Geduldige mensenslangen slingeren zich bij grote tentoonstellingen
buiten rond de palazzi, en binnen pakt het publiek zich samen voor doeken uit
de 20e eeuw of die van de Giustiniani-collectie, geeft commentaar of
bewondert ze uitzinnig, loopt catalogi en kaarten en iemand zweert ze opnieuw
te komen bekijken, want zoveel schoonheid kan men niet in één keer in zich
opnemen, men loopt het risico op een overdosis.
Maar wij vinden het leuk om in ons eentje en op goed geluk
nog wat verder te lopen, in verstofte hoekjes te snuffelen, te neuzen als
truffelhonden. Een half uurtje en een beetje nieuwsgierigheid volstaan trouwens
om meesterwerken te ontdekken waarvan het lijkt dat ze zich alleen maar hebben
verstopt om ons te laten zoeken. Als ze het zouden kunnen, zouden ze naar ons
komen, zo erg hebben ze er genoeg van om verstoken te blijven van een blik,
hangend in vergetelheid, maar ze moeten wachten tot iemand die niets te doen
heeft bijvoorbeeld de San Giovanni dei Fiorentini binnenloopt, misschien
vandaag nog, en hun uit hun schuilplaats komt jagen.
Je hoeft alleen de onbezorgdheid van speleologen te hebben
om af te dalen in de duisterste schaduw van die zijkapellen, in die grotten uit
de 16e eeuw waar het licht schaars is en de figuren op de
schilderijen spoken lijken die in de schijnwerkelijkheid ronddolen. Onder de
vloer liggen Borromini en Maderno – onder andere de architect van de hoge maar
kleine koepel die boven ons hoofd hangt, door de Romeinen liefkozend “besabbeld
bruidsuikertje” genoemd – begraven en hun zielen bewegen zich misschien wel in
het duister rond de schilderijen voort. In de kapel links van het altaar zit
een lichtschakelaar: we drukken erop en een zwak lampje onthult twee heel mooie
doeken met barstjes van Giovanni Lanfranco. Om ons heen zou de enorme menigte
van die grote tentoonstellingen moeten zijn, mensen die duwen en trekken om ze
beter te kunnen zien, maar we zijn alleen, bijna overgelukkig dat we alleen
zijn. Vooral Het gebed in de tuin is
een ontroerend werk, een piramide die als basis in een rode gloed de zeer
menselijke slaap van de apostelen toont en aan de top in het wit het
bovenmenselijke besef van Christus. “Wat een wonder” fluistert een
gepensioneerde naast ons, en zijn hondje blaft, maar zachtjes, bijna alsof hij
bang is de slapende apostelen wakker te maken. “Hier mogen dieren naar binnen,”
– verzekert ons het baasje – “u weet niet hoeveel mooie schilderijen we bekijken
en hoe we ’s zomers genieten van de koelte.”
Marco Lodoli 2005.
Gevonden in 2013.
49. Een bijzonder benzinestation (p. 54)
De laatste jaren is de achting voor anonieme ruimtes zonder onderscheidende kenmerken, die allemaal gelijk aan elkaar zijn in de hele wereld, buitenproportioneel gegroeid. De snelwegen, motels, vliegvelden, speelhallen, de restaurants van McDonald’s lijken wel plekken waar een mensheid huist die geen huis of tradities meer kent. Omdat we kijken naar videoclips en films nemen we het gedrag van mannen en vrouwen aan die elkaar ontmoeten en verliezen op de roltrappen van een warenhuis of in de gangen van een supermarkt, van New York tot Tokyo, van Milaan tot Berlijn. We zijn kinderen van een en dezelfde mensenmassa en de pas aangelegde pleinen waarop we leven herhalen zich saai in een reeks spiegels: tussen hier en daar is er geen onderscheid, slechts een vlak ontheemd gevoel absorbeert de verschillen. Het lijkt wel of dezelfde hand alle autogrills van het Westelijk Halfrond heeft ontworpen, en misschien heeft die hand ook wel al die ontelbare panini gesmeerd die daar allemaal gelijk aan de ander naast elkaar liggen uitgestald onder de toonbanken van staal. Ook onze eigen levensgeschiedenis loopt het angstaanjagende risico veel te lijken op die van een willekeurig ander persoon. Daarom staat het me wel aan om als eiland een Romeins benzinestation aan te wijzen dat lijkt op een archeologische vondst, het product van een tijdperk waarin de dingen misschien nog iets fantastisch voorstelden en deden alsof ze een eigen identiteit hadden. Komen we de stad in via de Flaminia, voorbij de buurt van de Rai en de tweesprong bij Tor di Quinto, vinden we rechts een wit met blauw benzinestation met zijn mooie maar kleine bar en zijn schuimende wasstraat. Het lijkt op een grote deken van gewapend beton, of op een gigantische broodrooster, z’n deksel-afdak omhooggehouden door vier golven die zich oprichten en weer laten zakken. Als er we stoppen voor een volle tank kunnen we ons gemakkelijk Gassman en Trintignant in hun mythische spider voor de geest halen, en in de bar de sympathieke bedriegers uit de film Bidone van Fellini, bezig om een of ander oplichtingzaakje op te zetten. Het lijkt wel alsof die liters brandstof ons zullen brengen naar de Kursaal bij Ostia of onder een rieten afdakje van een of ander restaurantje uit de jaren ’60 aan de Tyrrheense kust. Omdat het zo mooi is en verhaalt over zoveel vrijheid zou dit benzinestationnetje beschermd moeten worden als een monument, als een uitzondering, die lacht om alle regels.
Marco Lodoli 2005.
Niet gevonden, zelfs niet met Google Earth; of het moet deze zijn maar dan inmiddels in andere kleuren vanwege een overname...
zondag 7 juli 2013
48. Sint Paulus binnen de Muren (p. 52-53)
In de Via Nazionale staat een kerk waarvan wij, opgeslokt
door het verkeer, altijd slechts een glimp opvangen: de Sint Paulus binnen de
Muren. De gevel uit de 19e eeuw, bruin geworden door de
uitlaatgassen van de auto’s, herhaalt bepaalde motieven van de Toscaanse Gotiek
en lijkt niet veel bijzonders te beloven.
We houden halt en gaan naar binnen, er wachten ons een mooie
verrassing en een schandaal, afbeeldingen die onze ogen met tranen zullen
vullen en wat bedaarde manieren van denken zullen wegnemen.
Achter het altaar, in de grote ruimte van de apsis, bevinden
zich de meest bijzondere mozaïeken van de school van de prerafaëlieten, van de
hand van Edward Burne-Jones. Vandaag, om pure schoonheid aan te duiden
gebruiken we nog het kinderachtige, bijna ontzielde adjectief prerafaëlitisch.
Deze kunststroming was in Engeland ongeveer halverwege de 19e eeuw
opgekomen en wilde zich verzetten tegen de ruwheid van de geïndustrialiseerde
samenleving, in een poging om een antieke schilderkunst, nog voorafgaand aan de
renaissance, in ere te herstellen, een stroming die in staat was om de
spirituele Middeleeuwse waarden te bewaren. De meest beroemde
vertegenwoordigers van deze stroming waren Dante Gabriele Rossetti, schilder en
vertaler van stilnovo-dichters, Everett Millais en jazeker, Burne-Jones.
Natuurlijk hangen hun doeken in galeries in Londen en Manchester, en in talloze
musea in Noord-Europa. Maar in Rome laten we het ons, ten minste voor zover het
kunst betreft, aan niets ontbreken, en zo hebben we ook van de prerafaëlieten
ons mooie meesterwerk. Het is een wonderbaarlijke compositie waarmee de
fundamentele symbolen van het Christendom zijn weergegeven: daarboven is de
Verlosser, zijn armen uitgestrekt voor de Boom der Kennis, tussen Adam en Eva
en hun eerste zoon; wat meer naar beneden zijn engelen en aartsengelen van
verschillende grootte en waarde; nog verder eronder is de Hemelse Stad en vijf
groepen figuren: asceten, nederige vrouwen vol geloof, de kerkvaders, heiligen
en krijgsmannen, waartussen de profielen van Abraham Lincoln en Garibaldi
onverwacht opvallen. Te midden van dit alles, voor het zegenen en om eenheid te
geven aan deze heilige heksenketel, is daar een weergave van God met de wereld
in zijn hand. Hoe langer we het bekijken, hoe meer we ons verbazen en beetje
bij beetje worden onze gedachten merkwaardigerwijs opgeschud; want die God,
gelooft u mij, is een vrouw.
Marco Lodoli 2005.
zaterdag 6 juli 2013
47. Het lelijke beeld van Leo X (p. 52)
Laten we over de 122 treden van de Ara Coeli naar boven
klauteren, tot aan de top van de heuvel. De klim beneemt ons de adem en ontlokt ons een enkele vloek, omdat we ons met al dat overgewicht van te zware mensen
kastijden: maar het is gelukt, het is gelukt! Voorovergebogen komen we op adem
en we gaan de kerk binnen. Rechts is een kapel die op schitterende wijze is
voorzien van fresco’s van Pinturicchio; aan de linkerkant de kerststal met de
kopie van het beroemde Kindeke versierd met juwelen dat een paar jaar geleden
achterover werd gedrukt: we werpen er toch maar een blik op, we prijzen het
hartstochtelijk, maar dan schieten we recht op ons doel af, naar de linkerhoek
bij het altaar.
Daar, gehuld in de schaduw, wacht ons het grootste en meest
belachelijke obesitasmonument dat ooit is gemaakt, een beeld dat nogal wat
eeuwen vooruitloopt op de zeer grappige vetzakken van Botero. Dit is een
beeldhouwwerk uit 1520, een werk van een zekere Domenico Aimo, en het stelt
paus Leo X voor. Heeft ergernis of onkunde de beitel van de kunstenaar doen
bewegen? Hoe is het mogelijk dat in de tijd waarin hij regeerde, tegengesteld
aan het schoonheidsideaal en het idee van harmonie, in het Rome van Rafaël en
Bramante, de paus zich liet vereeuwigen als een onsterfelijke dikzak, een
weegschaalwanhopige, een vat lichaamsvet in marmer? Leo X was, behalve nepotistisch,
konkelaar en handelaar in aflaten, ook een oprecht beschermer van schoonheid,
hij kende en hielp de besten onder de kunstenaars en schrijvers: waarom keurde
hij het dan goed om te worden afgebeeld als een onbedwingbare en dikhuidige
lobbes? Een antwoord is er niet, maar dit lelijke beeld roept bij ons een
glimlach op en helpt ons eraan te denken, ondanks de richtlijnen van
gezondheidsfreaks, hoe aangenaam het is om ons af en toe te onttrekken aan de
onverdraaglijke lichtzinnigheid van het bestaan, te vluchten in een trattoria
en zonder berouw achteraf extra kilo’s op onze taille toe te voegen.
Marco Lodoli 2005.
Gevonden in 2011.
46. Via dei Ruderi di Casa Calda (p. 50-51)
Op welke plek in Rome zou vanavond het goddelijke kindje
geboren kunnen worden? Welke vochtige grot of eenzaam bankje of ellendige
garage door zijn verschijning kunnen worden gezegend? Boven welke ijskoude hoek
van de stad zou die kometenster kunnen schijnen om de blikken en de voetstappen
van eenvoudige mensen te leiden?
Ik beeld me in dat Jozef en Maria, na zoveel te hebben
gereisd op zoek naar beschutting, zich net voor middernacht zullen bevinden aan
de voet van de helling bij de Via dei Ruderi di Casa Calda, bij Torre Maura. Die
naam zal misschien hun laatste hoop aanwakkeren, de illusie van een huis en van
een aangename warmte zal hen tot aan de verbreding op de heuvel aansporen,
tussen onsamenhangende resten van een antieke toren en fantastische silhouetten
van twee boerderijen van weleer. Misschien moeten ze om een hoekje vechten met
één van de zwervers die hierboven komen om te drinken en zichzelf wat aan te
doen, misschien moeten ze in het duister van de hemel hun kamertje ontdoen van kapotte
flessen en karkassen van scooters.
Het zal geen gemakkelijke nacht worden, enkele uren zullen
alleen kou en angst gezelschap bieden aan het jonge paar en hun pasgeboren
kind. Duizend angstspoken, kruipend tot die winderige bergtop, tot die
breekbare tederheid, zullen hun rust bedreigen. Maar de dageraad brengt als
geschenk een onverwacht landschap, perfect, zoals geen simpele ziel zou kunnen
verzinnen. Jozef zal met zijn pasgeboren zoon opstaan om de benen te strekken,
in z’n mond een gedoofde peuk, rond het kind een oude wollen sjaal: en hij zal
glimlachen van verbazing als hij aan de voet van de heuvels, daar in het midden
van de metropolis, beploegde akkers, wijngaarden, boomgaarden, en nog verder
weg de bogen van een Romeins aquaduct en witte kuddes tegen de achtergrond van
flats aan de randen van de stad zal zien, terwijl op straat de eerste auto’s
zich rokend in de kou zullen haasten. Op het terrein ernaast zal Jozef een
enorme wilde vijgenboom zien, gegroeid tegen een grote kuip die bedoeld is voor
irrigatie, een wonderbaarlijke boom zonder gelijken, die hem zal doen denken
aan Palestina en aan het leven dat dapper ontspruit en waar dan ook vecht voor
zijn bestaan. Hij zal richting de hut herders en klaplopers zien klimmen,
boeren en zwervers, opgesteld als kleine beeldjes in die heel mooie kerststal.
Marco Lodoli 2005.
Gevonden in 2013.
Gevonden in 2013.
donderdag 4 juli 2013
45. De Autogrill (p. 49-50)
Een van de tempels van de huidige tijdgeest – een plaats
overal identiek, vaderland zonder vlag, meelijwekkend niemandsland – is de
Autogrill. Kinderen die de ruimtes, overladen met knuffels en chocoladerepen,
ballen en snoepkettingen, adoreren, stropen de gangen af op jacht naar
mini-shopping-orgasmes” zoals Andrea Zanzotto ze noemt. Maar de Autogrill valt
ook in de smaak bij volwassenen, die een minuut lang de spanning van de reis
achter zich laten en beschutting vinden tegen die gemetalliseerde desks waar
niemand je herkent en niemand je vragen stelt.
In de Autogrill hoeven we nergens rekening mee te houden, de
caissière vindt nooit dat we ouder zijn geworden of dat we nerveus zijn, voor
even zijn we alleen mensen die zich hebben losgemaakt van de verkeersstroom om
naar adem te happen. We kopen de krant en misschien ook een lootje, want we
weten dat men daar miljardairslotjes verkoopt en dat we nooit zullen worden
herkend.
Ook Rome bezit nu zijn goede oude Autogrills, en heeft ze
als rivierhavens gerangschikt aan de Grande Raccordo, onze Ganges. Die ene waar
ik elke ochtend stop, heet Casilina Interna en is bijzonder gelijk aan alle
andere. Voor de toog wisselen honderden mensen elkaar af, ieder vraagt naar zijn
eigen koffie, slaan hem achterover en verdwijnen weer. Evengoed is het
interessant om in die vluchtige momenten te ontdekken in welke mate elk
individu kind is van zijn verlangens, van zijn meest persoonlijke neigingen.
Een caffé lungo, vraagt de heer rechts; beetje melk erbij, vraagt een ander; in
een glas, met schuim, verlangt de derde. Het is een catalogus vol verschillen:
een caffé corretto met anijslikeur of sambuca, met koude of kokende melk, in
een grote mok, heel erg sterk, een dubbele, een tripel, met gerst, met melk
apart, met veel suiker, zonder suiker, met een zoetje; en verder zijn er
oneindig veel varianten op cappuccino en cafféllatte, als een heel breekbaar maar
onschendbaar evenwicht om te verdedigen, op het gevaar van ruzies en
afwijzingen af. In wezen ontdekt men op de bodem van elk kopje ene
persoonlijkheid, een leven dat beweert niet verward of gelijkmatig te zijn. Om
7 uur ’s ochtends ontdekken we in elke anonieme Autogrill van de wereld in
hoeverre we allemaal gelijk zijn, en in hoeverre we onverzettelijk verschillend
zijn.
Marco Lodoli 2005.
44. De Obelisk van het Licht (p. 48-49)
Piazza dei Cinquecento is een open plek waar iedereen
langskomt en verder gaat: mensen rennen met hun koffer in de hand naar het
station, of ze zijn net aangekomen en snellen weg in een bus of taxi, en het
leven deelt zich op in alle richtingen. In die chaos is er geen tijd om te
blijven staan om rond te kijken. Sinds een jaar heeft zich echter, op de stoep
midden op het plein, de Obelisk van Licht vastgepind, een nogal hoge zuil van
aluminium en doorzichtig plastic die, gericht naar de hemel, uitloopt in een
punt. Ook zij die net de trein hebben gemist kunnen niet eventjes een blik
werpen op dat puntige stuk speelgoed dat zich vult met wisselende kleuren en
dat doet denken aan een raket, ready for take-off. Wat is het, waar dient het voor, wat
zijn die nummers die op zijn zijpanelen verschijnen?
Om er iets van te begrijpen moeten we dichterbij komen en de
zinnen die op de basis zijn gegraveerd lezen. “Bestaat er een mogelijkheid
dat de mens zich kan bevrijden van het noodlot van de oorlog? Het beantwoorden
van deze vraag is een kwestie van leven en dood geworden voor de samenleving
zoals wij die kennen”: het zijn woorden die komen uit een brief die Einstein
aan Freud schreef in ’32, en daarnaast staat een gedachte van Johannes Paulus
II over vrede en andere ideeën van dezelfde aard. Nadat we het lang bestudeerd
hebben, vermoeden we dat de Obelisk van Licht de taak heeft om aan de stad “het
afnemende aantal megatonners, die nog actief zijn op basis van de
verwachtingspatronen genoemd in de internationale akkoorden, Start I en Start
II” aan te geven. Nu zijn het nog 13726 atoombommen die ons bedreigen, maar het
aantal zou moeten dalen.
Onverschillig over het lot van de mensheid lopen
uitgemergelde jongemannen rond de obelisk die steeds maar vragen: “Hedde gij unnen
euro voor ‘n broodje?” Maar eentje die qua aanblik er wat minder slecht aan toe
is, zegt me: “Dees is ‘t monument veur ‘t onbekende gif, ziede gij nie da da ‘n
injectiespuit is? Kèk, dees is ons monument.” Het is waar, het lijkt precies
op een enorme spuit die vol zit met verdovende middelen! “O, ziede gij da
cijfer hier? Da bennen wij, elke ochtend spat d’r inne uit elkaar en die wissen
hun dan oit, da motte geleuve, en gif me nou unnen euro, want mergen wissen hun
mèn misschien ôk oit.”'
Marco Lodoli 2005.
Inmiddels ontmanteld.
Abonneren op:
Posts (Atom)
