58. De moskee op Monte Antenne (p. 63-64)

In een of ander hoekje in ons brein, eeuwenlang ingesleten en gevoed door angst en wantrouwen weergalmt nog altijd de kreet: "Mama, de Turken!!" In de confrontatie met islamitische bootvluchtelingen in onze stad bewegen we ons nog altijd met omzichtigheid en achterdocht, bijna vrezend voor verborgen kromzwaarden, brute religieuze fanatici en de wreedheid van woeste Saladins. Een betere manier om deze angst uit te wissen en misschien zelfs een beetje vertrouwd te raken met de moslimcultuur is op vrijdag, de dag van gebed, naar de nieuwe moskee onder het neerhangende groen van Monte Antenne te lopen. Onder de omheiningsmuur ontwart zich als een karavaan een marktje, als de kleine broer van de vele rumoerige bazaars die de islamitische landen kleur en geur geven, van Tangiers tot Peshawar, van Istanbul tot Samarkand. In de kraampjes verkoopt men stoffen vol arabesken en zachte muiltjes, poten vol augurken en bossen muntblaadjes voor de thee, muziekcassettes en religieuze boeken, trainingspakken en kaftans, parfums, parasols en chadors, terwijl zowat overal aan grote cilinders vlees wordt geroosterd, waarvan stukken worden afgesneden om ronde stukken brood mee te vullen, waarin allen met smaal de tanden zetten.

Hier komen moslims samen, afkomstig uit vele verschillende landen, ze zijn getint en zwart en blank en met amandelvormige ogen, en onder elkaar leggen ze contact, maken ze ruzie en maken ze lol in de enige taal die allen ten minste een beetje spreken, het Italiaans, en zelfs een bizar Romeins dialect. Hier luistert men naar boeiende verhalen en valt er veel te leren. Tijdens de handel kan men discussiëren over de situatie in Palestina met een jonge vluchteling, die graag vertelt over de rechten van zijn volk, die ons foto's laat zien van zijn huis en zweert slechts te willen vechten voor een rechtvaardige vrede; of met een bebaarde man, die exemplaren van de Koran verkoopt en die, terwijl hij vol affectie zijn jonge dochtertje knuffelt, ons de ware rol van vrouwen binnen de Islam uitlegt. En zo, terwijl we een bijzonder hoofddeksel proberen, hemelsblauw met gouden borduursel, raken we in gesprek en slaan we elkaar op de schouder en merken we dat deze mensen geen onbekenden zijn om bang voor te zijn, maar mensen, verward in de wereld, mensen van Rome.


Marco Lodoli 2005.

Gevonden in 2015.

57. De engel op de Sant' Andrea della Valle (p. 62-63)

Volgens de Christelijke traditie waren het de engelen die de rots, die het graf van Jezus afsloot, wegrolden, en dus is het juist om aan hen dit lente-eilandje te wijden. Rome wordt doorkruist door de vlucht van ontelbare hemelse gevleugelden: cherubijnen, aartsengelen en tronen spreiden hun vleugels uit en blazen op duizenden schilderijen hun trompetten, zwaaien verzonken in marmer hun zwaarden en dragen de symbolen van het lijden van Christus, ze zijn onheilspellend of opgeblazen, onzeker tussen de aarde en de hemel, vluchtige vormen van de wind en medelijden. Voor ons Romeinen zijn ze dagelijks aanwezig, we vinden ze overal als de duiven op de pleinen en de meeuwen die rondcirkelen boven de Tiber, voor onze ogen die naar de lucht kijken vormen ze een houvast en opstapjes tot verbeelding. Verder heeft ieder van ons zijn eigen favoriete engel, die ene die men op een of andere manier beschouwt als beschermengel. Onze aardse blik is zijn voetstuk, onze aandacht is de lucht die hem draagt. Mijn lievelingsengel bevindt zich op de kroonlijst van de Sant' Andrea della Valle, in de hoek links in de hoogte, en hij lijkt te twijfelen of hij weg zal vliegen of dat hij zich zal begeven tussen de mensen, schommelend door twijfel die de engelen boven Berlijn zo vaak heeft laten lijden. Het is een werk van een kunstenaar uit de 17e eeuw, ene Ercole Ferrata, nogal onbekend en misschien ook niet zo vaardig, aangezien Paus Alexander VII zo ontevreden was over het beeld dat hij de kunstenaar het geld ontzegde om een tweede engel te maken, de engel die de façade weer in symmetrisch evenwicht had moeten brengen. Nu groeit er op die lege plek een wilde plant, net zo levendig en verward als de grote engel die aan de andere kant staat.


Marco Lodoli 2005.

Gevonden in 2011.

56. De laatste telefooncellen (p. 61-62)

M'n vader weet nog dat het plein voor het Pantheon bedekt was met hout uit Montevideo, en m'n oudste broer herinnert zich nog de houten vlonders aan de Tiber, vanwaar de dappersten en de armsten zich baadden. De dingen gaan voorbij, soms verandert de tijd ze, soms wist de tijd dingen zonder mededogen uit. Ik kijk met melancholie naar de laatste telefooncellen. Tegenwoordig hebben zelfs kleine jochies een mobieltje in hun zak, en nu iedereen met de hele wereld kan praten waar en wanneer men maar wil, zijn die kleine ruimtes op de trottoirs van de stad niet meer nodig.
Men is al begonnen aan de ontmanteling: een aantal cabines is al vervangen door koepeltjes van plxiglas of door bizarre prisma's van glas, maar het grootste deel is al van hun plek gerukt als bomen die nooit meer terug zullen groeien. Men praat nu in de wind, onze woorden worden ongegeneerd in cafés en restaurants breed uitgemeten en nodigen zonder gêne de vreemde naast je uit tot nieuwsgierigheid. Afspraken worden op één avond wel duizend keer gewijzigd, men zoekt elkaar en belt elkaar tot het uiterste, zoals wanneer men in het donker loopt en bang is verloren te lopen. De telefooncel was echter een plek die vol was van concentratie en ernst, waar je geen woord kon verspelen, want de tijd tikte door en vrat muntjes. Het was prachtig om ze 's nachts verlicht te zien staan, in zichzelf gekeerde werelden die voor iedereen zichtbaar waren, en iemand er in zijn eentje in te zien staan, die praatte en luisterde: ik weet niet waarom, maar van buiten leen het altijd duidelijke gesprekken, verklaringen of vaarwels, waardevolle woorden die als kussen werden uitgewisseld. Wij stonden te wachten met muntjes in onze zak, bijna bang om te storen. Soms begon degene die in gesprek was zacht te huilen, of te lachen, maar zachtjes alsof het een geheim was. Het waren plaatsen van buitengewone vertrouwelijkheden, wereldse ontboezemingen, kleine intimiteitjes afgesneden van de stadse chaos, stille cellen waar elke zin het gewicht van een eed had. Tegenwoordig leven we in het doffe geruis van collectieve communicatie, in een lichtzinnig en kleverig web van woorden, en gaat niemand de cabines meer in, en dus verdwijnen de telefooncellen. De herinnering blijft aan hoe koud het buiten was, en hoe het in die cel warm van woorden was.


Marco Lodoli 2005.


Gevonden in 2015 (Telefooncel in de Viale dei Parioli)

55. De tijdschriftenwand van La Feltrinelli in de Via Orlando (p. 60-61)

We lezen elke dag, begrijpen weinig maar maken ons enorm druk, dat de wereld aan het veranderen is in een grote supermarkt geleid door vier of vijf bedrijven die vanuit de top van een wolkenkrabber de wetten en prijzen bepalen. Oude culturen en waardevolle alpenkaasjes, afgelegen dialecten en authentieke levensstijlen lopen het risico uitgewist te worden door een monocultuur die glimlachend efficiëntie en hygiëne, entertainment voor de massa en gecontroleerd en vreemd voedsel aanbiedt. We hebben de indruk dat zelfs ons land uitglijdt over dat gladde en geplastificeerde blad waarop woorden als succes, geld, en professionaliteit schreeuwen. Ook daarom vrezen we de uitslag van de volgende verkiezingen, die de laatste stap zouden kunnen zijn op weg naar het steriliseren van de geest. De schaaf en het schuurpapier zijn allang aan het werk, een harde hand erover en alles wordt gladgeschaafd.
Maar gelukkig produceert de menselijke aard altijd enthousiaste, misschien onzekere maar oprechte, kleine maar levendige illusies. Het symbool van dit alles is onze klaagmuur: het is die wand die we vinden in de betere boekhandel, zoals bijvoorbeeld in de Feltrinelli aan de Via Orlando, daar waar de duizenden tijdschriften die elke maand in Italië worden gedrukt, in rijen gerangschikt staan. Niet alleen de kleurige en verleidelijke exemplaren die we vinden in de kiosk: het gaat om semi-illegale bladen, geproduceerd met bloed en zweet van iemand die erin schrijft en erin gelooft, bundeltjes tijdschriften de drie jaar of een seizoen bestaan, die worden opgedoekt en weer nieuw leven ingeblazen krijgen en niet willen sterven. Ze hangen een beetje voorover als bloemen die al verwelken, iemand pakt ze, leest een pagina, zet ze terug. Het zijn zeldzame en bijzondere magazines die gaan over poëzie of over anarchie, over dans en film, over boeddhisme of tuinieren, buitenaards leven of de regionale keuken, over dromen en over niets. Achter elk van hen beeld ik me talloze vergaderingen voor van gepassioneerde mensen, die teksten en opmaak kiezen, die ruziën over een kleur of over een onderschrift, en vervolgens samen ergens gaan eten om verder te discussiëren en te hopen dat dit nummer beter is dan het vorige, en dat iemand het misschien opvalt. Vanuit deze vergeten wand toont zich een Italië waarmee niemand zich bezig houdt, een nieuwsgierig en vrij land. 


Marco Lodoli 2005.

Gevonden in 2007 (maar viel een beetje tegen...)

54. De vriend (2): Largo dei Librari (p. 59-60)

Zo af en toe verschijnt in Rome uit het niets de gebruikelijke buitenlandse vriend om ons met een bezoek te vereren. "Hey, ciao, ik ben in de stad, wat zullen we vanavond eens doen, wat voor moois ga je me laten zien?" Ik zeg het hier even recht voor z'n raap: dat is onverwacht een fikse tegenslag. Van de stad heeft die vriend zowat alles gezien, het Colosseum, de Sint-Pieter, de Trevifontein, piazza Navona, maar ook de Aventijn en de San Clemente, ook de catacomben en het Foro Italico en zelfs de wijk Coppedè die we hem de laatste keer hebben laten zien. Maar toch is dat voor hem niet genoeg, hij wil ten minste één nieuwe herinnering mee naar huis nemen, iets bijzonders, een mooi stukje, een klein hoekje, een onvergetelijke ansichtkaart. "Dus, dear friend, wat heb je me deze keer te bieden?" We voelen de plicht hem niet teleur te stellen, maar ook de moeizame inspanning om weer een ander konijn uit de hoge hoed te toveren. We schuiven dus alle bezigheden maar aan de kant en - getverderrie - beginnen met het doorspitten van het plakboek met al onze herinneringen op zoek naar een speciaal plaatje, iets moois dat niet al te veel tijd in beslag neemt. We zouden het graag overleven met een aperitiefje, wat geklets en twee schaaltjes met olijven op een magisch plekje, en elkaar daarna pas weer zien over een jaar of tien. Musea, nee, ruïnes ook niet. Waarheen, waarheen?
De vriend belt opnieuw om de afspraak te bevestigen. "Dus, we zien elkaar bij, we zien elkaar bij..." Ah, gevonden. De Largo dei Librari, aan de Via dei Giubbonari, dat is een geschikte plek voor ons. Het is een perfect hoekje, het lijkt wel het toneel van een theater, met het kerkje van de Heilige Barbara als een edelsteen geklemd tussen de huizen aan het einde van het pleintje. Het lijkt Rome in het klein, barok van playmobiel, een mengelmoes van rust en chaos, van precisie en levenslustige wanorde. In de hoogte, naast de minigevel van de kerk en de blauwe lucht, zit een wegkwijnend raampje dat bij de schrijvers van de bohème wel in de smaak zou zijn gevallen, het lijkt op "la finestra a un passo dal cielo blu", het raam op korte afstand van de blauwe lucht, van dat oude zolderkamertje dat ooit werd bezongen door Paoli.


Maar Rome is niet alleen kunst of inspiratie. Op het pleintje zit een oud restaurantje, vermaard om zijn kabeljauwfilets, die in combinatie met een glas koele, witte wijn op je tong smelten. Om zeven uur 's avonds mengt alles samen tot ware perfectie, het kerkje, de kabeljauw, de wijn, de vertrouwelijke gesprekken. De vriend geniet van dit sprookjesachtige moment, zweert op z'n kinderen dat hij nog nooit zo gelukkig was, en zweert terug te keren naar Rome, volgende maand al.

Marco Lodoli 2005.

Gevonden in oktober 2013.

53. Santa Maria della Pace (p. 58-59)

Zwervend langs de televisiekanalen gebeurt het nogal eens dat je stuit op nepwaarzegsters; gewoonlijk zijn het gezette oudere dames, beladen met ringen en oorbellen, soms in vreemde mantels, die de toekomst peilen door te sjoemelen met een vettig stok tarotkaarten. De mensen bellen en stellen hoopvol hun vragen, ze willen weten hoe het examen van hun zoon zal gaan en het huwelijk van een vriendin, en altijd geven zij geruststellende antwoorden, die Sibillen (bij gebrek aan een beter woord dan...)

Totaal anders stellen we ons de echte Sibillen voor, half-goddelijke wezens en sprookjesachtige en bezeten maagden, door wie de mystieke stem van het Lot zich liet horen. Hun woorden waren dubbelzinnig, en dikwijls werd de waarheid te laat duidelijk, wanneer de gebeurtenissen al als dakpannen tegen het hoofd waren geknald van diegene die had geluisterd zonder te begrijpen.

Als wij Romeinen de mooiste Sibillen allertijden willen zien, laten we de belachelijke televisiewaarzegsters achter en gaan we naar de Santa Maria della Pace, bewonderen we haastig de barokke gevel die ontworpen werd door Pietro da Cortona - tientallen jaren zwart als kolen en nu wit als merengue -, bezoeken we de magnifieke kloostergang van Bramante, en geven we ons vervolgens over aan het door Rafaël geschilderde fresco. Het bevindt zich rechts boven, als je net de kerk betreden hebt, en het is pas gerestaureerd: eerst waren de Sibillen dreigende schaduwen, bruin geworden geesten, en nu schitteren ze eindelijk weer in hun originele kleuren. Het zijn er vier: de Sibille van Cumae, van Perzië, van Frygië en van Tibur, dichtbij en in afzondering, en ze hebben een perfecte en vluchtige gratie van meiden die weten hoe het leven is omdat ze het bekijken vanuit de hoogte, van ver, zonder het leven zelf te kunnen beroeren. Ieder van ons heeft ooit een vriendin gehad, een melancholisch wezen dat aan niets meedeed en alles wist, een vriendin die voor iedereen ondoorgrondelijke gedichten schreef. De vier Sibillen schreven hun woorden op rollen papier op en op hun schouders zitten wezens die hen dicteren: kleine engeltjes, onschuldige zielen, pesterige kinderen die de waarheid aan de meiden fluisteren en glimlachen om onze waardeloze toekomst. Wij staan daar beneden, in die frisse kerk, om onze vragen te stellen - en zij zitten daarboven, om te spreken - of niet. Maar hun schoonheid is zodanig, dat die voor vandaag als antwoord voldoet.


Marco Lodoli 2005.

Gevonden in 2013.

52. Popart (p. 57-58)

De popart probeerde producten van massaconsumptie te isoleren door ze uit hun dagelijkse context te halen - de stellingen uit de supermarkt, stripboeken, reclameborden - en ze als nieuwe iconen of als bizarre totems aan de verbaasde blikken van de mensen te presenteren. Het Campbell-soepblikje van Andy Warhol of de vignetten van Liechtenstein zijn het symbool geworden van een kunst die zich niet wilde ophijsen naar het verhevene, die zich noch wilde storten in de duisternis, maar die tevreden was om op het geëmailleerde oppervlak van een wereld te bewegen, die bestaat uit goederen en onbewustheden. Ook Rome had zijn seizoen van pop artists, Schifano, Tano Festa, Angeli, die een poging deden om dit idee, dat uit de Verenigde Staten kwam, aan onze realiteit aan te passen. Er kwamen werken uit voort die veel of weinig in de smaak vielen (bij mij bijvoorbeeld weinig), maar die nu een vaste plek hebben gekregen in musea en encyclopedieën. 

Niettemin stond het grootste en meest onbedoelde monument van de Italiaanse popart aan de Raccordo Anulare, en elke keer als ik het zag gaf het me een goed humeur. Veel Romeinen herinneren zich ongetwijfeld de gigantische fles vruchtensap, misschien gemaakt van perziken of van abrikozen, de fles die zich op een onwaarschijnlijke manier oprichtte langs de snelweg. Ik meen dat het daar was neergezet om reclame te maken voor een bekend merk, en toch was het ook een obelisk van een nieuwe maatschappij, de onze, die buiten alle proporties voortdendert en consumeert. En het was ook een aardig spelletje, dat de kinderen ontzettend leuk vonden: "Wat is het?" vroegen ze ongelovig en daarbij lieten ze hun fantasie de vrije loop: de ene keer was het het tussendoortje van Polyfemos geweest, een andere keer was het de mama van alle flesjes vruchtensap en ondertussen reed de auto verder en werd de grote fles een legende.

Meedogenloos veranderen de tijden en veranderen de producten en nu staat op de plek van die vrolijk gekleurde megafles een enorm parallellepipedum, een grote kopie van dozen waarin een rietje is gestoken om mierzoet spul uit te drinken.. Klopt, het is ook een maf ding, maar het verbaast ons niet meer, de kinderen kijken ernaar en zeggen niets, de auto's rijden eraan voorbij en niemand glimlacht meer. Kortom: geef ons de grote fles terug, we willen weer echte popart. 

Marco Lodoli 2005.

Gevonden in 2013.

51. Bioparco (p. 56-57)

Ooit heette het de Zoo van Rome: nu heet het Bioparco, Dierenpark. Behalve de naam is er meer veranderd, de huisvesting van de bruine beren bijvoorbeeld, die nu in een ruimere en prettigere omgeving leven, met veel kleine watervallen en groene velden; of het leven van sommige rare vogels, zoals de pauwen die als heren door het park wandelen en zich er soms zelfs buiten wagen, richting de grasvelden van de Villa Borghese. Maar er is nog steeds veel leed in die nauwe en wrede kooien, het doet me pijn in het hart de gorilla’s en de panters te zien, gevangen achter de tralies, duizenden kilometers ver van de open vlaktes van Afrika.

Om niet hun matte en gelaten blikken te hoeven kruisen, om niet de verantwoordelijkheid te voelen voor hun afschuwelijke leed en wanhopig gekrijs, sla ik lafhartig rechtsaf en haast ik me naar het reptielenhuis, een rond en stil gebouw, net een bunker. Daar binnen bewaart men ons meest verre verleden, daar wonen onze geschubde en sissende voorvaderen, de vroegere heersers over de wereld. Ze zitten opgesloten en roerloos in geraffineerde vitrinekasten achter glas, en soms denk je echt riemen van slangenhuiden en rare handtassen van pythonleer te zien, gelegd in een habitat bedacht door een of andere fantasierijke etaleur in de Via Condotti. Het zand is er met zorg uitgestrooid, er zijn uitgedroogde takken en minuscule ronde vijvertjes en in een hoek zitten die primitieve, opgerolde, monsterlijke levensvormen die namen hebben die je alleen tegenkomt in sprookjes: de skink van Algerije, de baardagame, het gilamonster, de vuurbuikpad, de matamata en de tomaatkikker. En dan, onverwacht, beweegt er iets, een hoofdje schiet heen en weer, twee kronkels verslappen wat, een staart is opgewonden en er loopt een rilling over onze rug tot ver in de nek, en niet alleen uit afgrijzen. Plotseling vangen we in die zwarte kraaloogjes een koude blik die in het donker nog intenser lijkt te schitteren, en hoezeer het ons ook absurd lijkt, we voelen dat die angstaanjagende grappen van de natuur deel van ons zijn, lijdend zonder te begrijpen waarom: dat deel blijft aan de andere kant van het kristal en lijkt ons aan te kijken en te benijden: jij, die kan weggaan, lopen, liefhebben, vergeet me niet, ik die hier achterblijf, begraven in deze huidschilfers, onder in de funderingen van het leven.

~Marco Lodoli 2005.

Gevonden in 2013. Pas op voor vlooien...

50. San Giovanni dei Fiorentini (p. 55-56)

Geduldige mensenslangen slingeren zich bij grote tentoonstellingen buiten rond de palazzi, en binnen pakt het publiek zich samen voor doeken uit de 20^e eeuw of die van de Giustiniani-collectie, geeft commentaar of bewondert ze uitzinnig, loopt catalogi en kaarten en iemand zweert ze opnieuw te komen bekijken, want zoveel schoonheid kan men niet in één keer in zich opnemen, men loopt het risico op een overdosis.

Maar wij vinden het leuk om in ons eentje en op goed geluk nog wat verder te lopen, in verstofte hoekjes te snuffelen, te neuzen als truffelhonden. Een half uurtje en een beetje nieuwsgierigheid volstaan trouwens om meesterwerken te ontdekken waarvan het lijkt dat ze zich alleen maar hebben verstopt om ons te laten zoeken. Als ze het zouden kunnen, zouden ze naar ons komen, zo erg hebben ze er genoeg van om verstoken te blijven van een blik, hangend in vergetelheid, maar ze moeten wachten tot iemand die niets te doen heeft bijvoorbeeld de San Giovanni dei Fiorentini binnenloopt, misschien vandaag nog, en hun uit hun schuilplaats komt jagen.

Je hoeft alleen de onbezorgdheid van speleologen te hebben om af te dalen in de duisterste schaduw van die zijkapellen, in die grotten uit de 16^e eeuw waar het licht schaars is en de figuren op de schilderijen spoken lijken die in de schijnwerkelijkheid ronddolen. Onder de vloer liggen Borromini en Maderno – onder andere de architect van de hoge maar kleine koepel die boven ons hoofd hangt, door de Romeinen liefkozend “besabbeld bruidsuikertje” genoemd – begraven en hun zielen bewegen zich misschien wel in het duister rond de schilderijen voort. In de kapel links van het altaar zit een lichtschakelaar: we drukken erop en een zwak lampje onthult twee heel mooie doeken met barstjes van Giovanni Lanfranco. Om ons heen zou de enorme menigte van die grote tentoonstellingen moeten zijn, mensen die duwen en trekken om ze beter te kunnen zien, maar we zijn alleen, bijna overgelukkig dat we alleen zijn. Vooral Het gebed in de tuin is een ontroerend werk, een piramide die als basis in een rode gloed de zeer menselijke slaap van de apostelen toont en aan de top in het wit het bovenmenselijke besef van Christus. “Wat een wonder” fluistert een gepensioneerde naast ons, en zijn hondje blaft, maar zachtjes, bijna alsof hij bang is de slapende apostelen wakker te maken. “Hier mogen dieren naar binnen,” – verzekert ons het baasje – “u weet niet hoeveel mooie schilderijen we bekijken en hoe we ’s zomers genieten van de koelte.”

Marco Lodoli 2005.

Gevonden in 2013.

49. Een bijzonder benzinestation (p. 54)

De laatste jaren is de achting voor anonieme ruimtes zonder onderscheidende kenmerken, die allemaal gelijk aan elkaar zijn in de hele wereld, buitenproportioneel gegroeid. De snelwegen, motels, vliegvelden, speelhallen, de restaurants van McDonald’s lijken wel plekken waar een mensheid huist die geen huis of tradities meer kent. Omdat we kijken naar videoclips en films nemen we het gedrag van mannen en vrouwen aan die elkaar ontmoeten en verliezen op de roltrappen van een warenhuis of in de gangen van een supermarkt, van New York tot Tokyo, van Milaan tot Berlijn. We zijn kinderen van een en dezelfde mensenmassa en de pas aangelegde pleinen waarop we leven herhalen zich saai in een reeks spiegels: tussen hier en daar is er geen onderscheid, slechts een vlak ontheemd gevoel absorbeert de verschillen. Het lijkt wel of dezelfde hand alle autogrills van het Westelijk Halfrond heeft ontworpen, en misschien heeft die hand ook wel al die ontelbare panini gesmeerd die daar allemaal gelijk aan de ander naast elkaar liggen uitgestald onder de toonbanken van staal. Ook onze eigen levensgeschiedenis loopt het angstaanjagende risico veel te lijken op die van een willekeurig ander persoon. Daarom staat het me wel aan om als eiland een Romeins benzinestation aan te wijzen dat lijkt op een archeologische vondst, het product van een tijdperk waarin de dingen misschien nog iets fantastisch voorstelden en deden alsof ze een eigen identiteit hadden. Komen we de stad in via de Flaminia, voorbij de buurt van de Rai en de tweesprong bij Tor di Quinto, vinden we rechts een wit met blauw benzinestation met zijn mooie maar kleine bar en zijn schuimende wasstraat. Het lijkt op een grote deken van gewapend beton, of op een gigantische broodrooster, z’n deksel-afdak omhooggehouden door vier golven die zich oprichten en weer laten zakken. Als er we stoppen voor een volle tank kunnen we ons gemakkelijk Gassman en Trintignant in hun mythische spider voor de geest halen, en in de bar de sympathieke bedriegers uit de film Bidone van Fellini, bezig om een of ander oplichtingzaakje op te zetten. Het lijkt wel alsof die liters brandstof ons zullen brengen naar de Kursaal bij Ostia of onder een rieten afdakje van een of ander restaurantje uit de jaren ’60 aan de Tyrrheense kust. Omdat het zo mooi is en verhaalt over zoveel vrijheid zou dit benzinestationnetje beschermd moeten worden als een monument, als een uitzondering, die lacht om alle regels.



Marco Lodoli 2005.

Niet gevonden, zelfs niet met Google Earth; of het moet deze zijn maar dan inmiddels in andere kleuren vanwege een overname...